Μοντερνισμός: μια ιστορική αναδρομή

[Εψιλον, 8/5/11]

Οτο Νόιρατ: Isotypes (πηγή: swisslegacy.com)

Ο 20ός αιώνας βρήκε την Ευρώπη στο μέσο τεράστιων αλλαγών. Τις προηγούμενες δεκαετίες είχαν έρθει τα πάνω κάτω στις επιστήμες, την οικονομία, τις κοινωνικές σχέσεις και την πολιτική: εκβιομηχάνιση, καπιταλισμός, κυριαρχία της αστικής τάξης, δημιουργία προλεταριάτου, σύγχρονες μεγαλουπόλεις, σιδηρόδρομος, τηλέγραφος, κοινή ώρα σε κάθε χρονική ζώνη, κοινωνικές και πολιτικές επαναστάσεις, εθνικιστικά κινήματα, αποικιοκρατία. Η κοσμοαντίληψη που συνόδευσε αυτές τις αλλαγές ονομάστηκε νεωτερικότητα. Τη χαρακτήριζε η πεποίθηση των ανθρώπων ότι ζουν σε μια κοινωνία διαφορετική, καλύτερη από την προηγούμενη.

Γιάννης Ευσταθιάδης: «Λατρεύω τη μνήμη, απεχθάνομαι τη νοσταλγία»

[Εψιλον, 3/4/11]

Δεν είναι πολλοί αυτοί που κάνουν εύκολα τη σύνδεση ανάμεσα στον Γιάννη Ευσταθιάδη και τις πολλαπλές δραστηριότητές του· ίσως επειδή και ο ίδιος κατάφερε να κρατήσει για πολύ καιρό αυτές τις δραστηριότητες χωριστές, αν και σε όλες έχει γνωρίσει εξαιρετικές διακρίσεις. Λογοτεχνία, βεβαίως: το πρώτο βιβλίο -ποίηση- το έβγαλε 15 χρόνων (το αποκήρυξε μαζί με τα δύο επόμενα)· συνέχισε με ποιητικές συλλογές έως το 1998 κι έκτοτε με βιβλία πεζογραφίας (πιο πρόσφατο «Ο Καθρέφτης»), που γνώρισαν κριτικό έπαινο και απέκτησαν φανατικούς αναγνώστες. Διαφήμιση: κειμενογράφος από τα 20 του, υπεύθυνος Δημιουργικού, συνιδρυτής μεγάλης διαφημιστικής εταιρείας και δημιουργός σλόγκαν που έχουν περάσει στο λεξιλόγιο: «Μόνος ή Μάνος», «Ο επιμένων Ελληνικά», «Κουτί κουτί», «Εργο Τρίτση» ή το τραγούδι της Σερενάτας (του ωδείου, των δύο, του ενός, του μηνός, του οίκου, του ανηλίκου...) και άλλων. Γαστρονομία: κείμενα για την πνευματική και την κοινωνική πλευρά της τροφής, υπογεγραμμένα με το ψευδώνυμο Απίκιος, που άφησαν εποχή στη γαστρονομική γραφή. Και μουσική: κείμενα για την κλασική μουσική και την τέχνη της ακρόασης στην παλιά στήλη «Αντιστίξεις» της «Καθημερινής»· μια τεράστια και σημαντική συλλογή δίσκων και σπάνιου ηχητικού υλικού· και σημαντικές εκπομπές στο Τρίτο Πρόγραμμα. Είδωλα όλα αυτά ενός και μόνου ανθρώπου που, εδώ και πενήντα χρόνια, από τα μέσα της εφηβείας του, καθρεφτίζεται συνεχώς στη γραφή, φωτισμένος απαλά από μια λάμπα γραφείου.

Γκόραν Μπρέγκοβιτς: «Ξέρετε, δεν είμαι ο Πίτερ Γκάμπριελ!»

[Εψιλον, 5/9/10]

Ερχεται ξανά, αυτήν τη φορά όχι μόνον ως μουσικός, αλλά και ως συγγραφέας και σκηνοθέτης ενός γυναικείου αντιπολεμικού έργου, που συνδυάζει τη βαλκάνια μουσική με την παράδοση της πρώτης περιόδου της όπερας. Τον 16ο αιώνα, την εποχή του Μοντεβέρντι, συνήθιζαν ένας ηθοποιός να απαγγέλλει μια ιστορία στη σκηνή με τη συνοδεία μουσικής. Ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς -που γνωρίζει εκείνη την εποχή, διότι προετοιμάζει για του χρόνου τη σκηνοθεσία της όπερας του Μοντεβέρντι «Ορφέας»- εμπνεύστηκε από αυτήν την παράδοση και ανεβάζει στις 27 Σεπτεμβρίου στο Ηρώδειο τα «Ημερολόγια μιας θλιμμένης βασίλισσας», που αφηγείται η ηθοποιός Μαρία Ναυπλιώτου.

Η γνώμη του 10%: Τα φάλτσα της Λυρικής

[10%, 10/3/09]

Σε συζητήσεις στο Ιντερνετ κάποιοι αναρωτήθηκαν τι δουλειά είχαν το Σάββατο οι ακτιβιστές μέσα στην αίθουσα της Λυρικής. Είναι μια ερώτηση που θα μπορούσαν να απαντήσουν και οι ίδιοι, αρκεί να είχαν την ευελιξία να ρωτήσουν πρώτα τι δουλειά είχε σε μια αίθουσα τέχνης, και μάλιστα κρατική, η ομοφοβία και η λογοκρισία.

Εθνικό Θέατρο Πράγας: Ο Ρωμαίος, η Ιουλιέτα και οι 3 «καταραμένοι»

[Εψιλον, 9/11/08]

Μερικά στενά νότια από τη γέφυρα του Καρόλου, την οποία διασχίζουν οι ορδές των τουριστών, περιφερόμενες αδιάκοπα κατά μήκος του τουριστικού άξονα που συνδέει το κάστρο στη μία πλευρά του ποταμού Μολδάβα με την πλατεία του Δημαρχείου και το διάσημο ρολόι του στην άλλη, ξεκινά η Οδός του Εθνους. Στην αρχή της, κοντά στο ποτάμι, υψώνεται επιβλητικό το κτήριο του Εθνικού Θεάτρου της Πράγας, το κατ' εξοχήν σύμβολο του τσέχικου εθνικισμού, το οποίο θεμελιώθηκε πανηγυρικά το 1868, πενήντα χρόνια πριν από την ανεξαρτησία της χώρας, ως ένα θέατρο όπου θα ακουγόταν επιτέλους αποκλειστικά η τσέχικη γλώσσα, όχι η γερμανική.

Θόδωρος Αντωνίου: Στόχος δεν είναι να ακούνε όλοι Σένμπεργκ, αλλά να έχουν επιλογές

[Εψιλον, 9/4/06]

Του τυχαίνει συχνά, όταν συστήνεται ως μουσικός, να τον ρωτούν σε ποιο κέντρο εμφανίζεται. Να λύσουμε την παρεξήγηση. Ο Θόδωρος Αντωνίου δεν εμφανίζεται σε κέντρο. Εμφανίζεται στο Μέγαρο, που το φθινόπωρο τον τίμησε για τα 70στά γενέθλιά του με μια συναυλία έργων του* στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης, που πρόσφατα τον ανακήρυξε «διακεκριμένο καθηγητή» του* στην Πειραματική Σκηνή της Λυρικής, της οποίας έχει αναλάβει διευθυντής* και σε σημαντικές αίθουσες συναυλιών σε όλο τον κόσμο, εκεί που μουσική δεν είναι μόνο το τελευταίο χιτ της Άννας Βίσση ή της Μαντόνα.